تولید موش Knock-in مدل ROSA26mT-mG با استفاده از فناوری CRISPR/Cas9 برای ردیابی دودمان سلولی

سلول‌ها در طول رشد و تکامل بدن تغییر می‌کنند و به انواع مختلف سلول‌ها و بافت‌ها تبدیل می‌شوند. بررسی این تغییرات و شناخت سرنوشت سلول‌ها به پژوهشگران کمک می‌کند تا فرآیندهای رشد، شکل‌گیری اندام‌ها و بازسازی بافت‌ها را بهتر درک کنند. برای این منظور، استفاده از مدل‌های آزمایشگاهی مناسب اهمیت زیادی دارد.
در همین راستا، دکتر یاسر تهمتنی و دکتر محسن بصیری به همراه همکاران خود و با مشارکت بهروز عسگری آبی‌بیگلو، موفق به تولید و اعتبارسنجی یک مدل موش Knock-in با استفاده از فناوری ویرایش ژنوم CRISPR/Cas9 شده‌اند. این موش که با نام ROSA26mT-mG  شناخته می‌شود، امکان شناسایی و دنبال کردن سلول‌ها را بر اساس تغییر رنگ نشانگرهای آن‌ها فراهم می‌کند.
یکی از ویژگی‌های مهم این مدل موشی، استفاده از نشانگرهای رنگی است. در این مدل، سلول‌های بدن موش در ابتدا با نشانگر فلورسنت قرمز قابل شناسایی هستند. با فعال شدن سازوکار ژنتیکی مشخصی به نام Cre در سلول‌های هدف، نشانگر قرمز جای خود را به نشانگر سبز می‌دهد. این تغییر رنگ به پژوهشگران کمک می‌کند سلول‌هایی را که این تغییر ژنتیکی در آن‌ها رخ داده است، شناسایی کرده و سرنوشت آن‌ها و سلول‌های حاصل از آن‌ها را در طول زمان دنبال کنند.
به کمک این روش، می‌توان مسیر تغییر و تبدیل سلول‌ها را بررسی کرد و اطلاعات بیشتری درباره نقش آن‌ها در شکل‌گیری و بازسازی بافت‌های مختلف به دست آورد. در این پژوهش، از فناوری CRISPR/Cas9 برای وارد کردن هدفمند یک توالی ژنتیکی به جایگاه مشخصی در ژنوم موش استفاده شده است. این روش امکان تولید مدل‌های آزمایشگاهی جدید را فراهم می‌کند که می‌توانند در بررسی رفتار سلول‌ها و مطالعه فرآیندهای زیستی به کار گرفته شوند.
مدل موشی Knock-in تولیدشده می‌تواند ابزار مفیدی برای پژوهش‌های آینده در زمینه رشد و تکامل سلول‌ها، شکل‌گیری بافت‌ها و بررسی فرآیندهای ترمیم و بازسازی بافتی باشد. همچنین، این مدل می‌تواند در مطالعات مختلف برای شناخت بهتر رفتار سلول‌ها و بررسی تغییرات آن‌ها در شرایط گوناگون مورد استفاده قرار گیرد.
نتایج این پژوهش در مجله علمی بین‌المللی Bioimpacts در سال ۲۰۲۶ منتشر شده است.

مشخصات مقاله

لینک مقاله : https://bi.tbzmed.ac.ir/Article/bi-33474

 
تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۰۸/۰۹

فعالیت‌های پژوهشگاه رویان

goup